[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 14، شماره 3 - ( 8-1396 ) ::
جلد 14 شماره 3 صفحات 67-90 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین و اندازه‌گیری شاخص فرصت انسانی در آموزش ایران
دکتر اسمعیل ابونوری، علیرضا محمدی
چکیده:   (733 مشاهده)
تبیین و اندازه‌گیری شاخص فرصت انسانی در آموزش ایران*

دکتر اسمعیل ابونوری1
علیرضا محمدی2

چکیده
برابری فرصت، ما را از توزیع کالاها و خدمات اساسی میان کودکان فارغ از شرایطی همچون جنسیت، پیشینه خانوادگی و محل زندگی مطمئن می­سازد و شاخص فرصت انسانی ابزاری را مهیا می­کند تا روند تغییرات برابری فرصت در طی زمان در یک کشور یا در مقایسه با سایر کشورها مورد سنجش قرار گیرد. این شاخص با بررسی نرخ پوشش یک فرصت پایه در کنار نحوۀ توزیع آن، نشان می‌دهد که چه سهمی از کل فرصتهای موجود، منصفانه توزیع شده‌ است. در این مقاله پس از تبیین مفهوم نابرابری فرصت و شاخص فرصت انسانی، با بهره­‌گیری از دادههای دو دوره مطالعه بودجه خانوار، نابرابری فرصت در دسترسی به آموزش و میزان منصفانه بودن توزیع دسترسی کودکان به آموزش در ایران اندازه‌گیری شده است. بدین منظور با به کارگیری مدل لوجیت، احتمال دسترسی هر کودک به تحصیل مورد محاسبه قرار گرفته و سپس با به کارگیری روش پیشنهادی باروس و همکاران، شاخص فرصت انسانی محاسبه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که احتمال دسترسی به آموزش ابتدایی طی سالهای 1383 تا 1392 افزایش یافته و شاخص فرصت انسانی بهبود یافته است. این بهبود می‌تواند برآیند دو عامل باشد. نخست، بهبود نرخ پوشش تحصیلی در جامعه؛ دوم، کاهش نابرابری احتمال دسترسی به آموزش میان گروههای گوناگون جمعیتی. یافته‌ها نشان می‌دهد منشا اصلی افزایش شاخص فرصت انسانی، افزایش اثر مقیاس یا همان افزایش میانگین دسترسی به آموزش در کشور است. با وجود افزایش اثر توزیع، سهم آن در مقایسه با اثر مقیاس کمتر است که این امر نشانگر تداوم نابرابری در دسترسی به آموزش میان افراد بر حسب شرایط است.
طبقه‌بندی JEL: C25, C55, I24, O15, O38
 
کلید واژگان: نابرابری فرصت، دسترسی به آموزش ابتدایی، شاخص فرصت انسانی، ایران

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
* این مقاله از رساله دکتری علیرضا محمدی تحت عنوان «نابرابری فرصت در دسترسی به آموزش در ایران» به راهنمایی دکتر اسمعیل ابونوری در دانشگاه سمنان استخراج شده است.

تاریخ دریافت: 96/2/4                     تاریخ پذیرش: 95/7/15
1. استاد اقتصادسنجی و آمار اجتماعی دانشگاه سمنان  e.abounoori@profs.semnan.ac.ir

2. دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه سمنان، کارشناس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، پژوهشگاه مطالعات آموزش‌و‌پرورش (نویسنده مسئول) a.mohammadi@semnan.ac.ir
متن کامل [PDF 638 kb]   (103 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: ۱۳۹۶/۲/۴ | پذیرش: ۱۳۹۶/۷/۱۵ | انتشار: ۱۳۹۶/۸/۱۴
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Abounoori E, Mohammadi A. Measuring Human Opportunity Index in Education for I.R. Iran. QJFR. 2017; 14 (3) :67-90
URL: http://qjfr.ir/article-1-360-fa.html

ابونوری اسمعیل، محمدی علیرضا. تبیین و اندازه‌گیری شاخص فرصت انسانی در آموزش ایران. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. 1396; 14 (3) :67-90

URL: http://qjfr.ir/article-1-360-fa.html



دوره 14، شماره 3 - ( 8-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه خانواده و پژوهش Quarterly Journal of Family and Research
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3781