هدف این پژوهش، تدوین برنامه هنردرمانی خانواده-محور و بررسی اثربخشی آن بر مهارتهای ارتباطی و سازشیافتگی اجتماعی دانش آموزان مبتلا به اختلال خودماندگی بود. این پژوهش، یک مطالعه نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش همۀ دانشآموزان دختر و پسر 7 تا 12 سال دارای اختلال خودماندگی شهرستان جم واقع در استان بوشهر در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. 30 نفر از دانشآموزان دارای اختلال خودماندگی مشغول به تحصیل در شهرستان جم به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و با انتصاب تصادفی به دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابتدا همه آزمودنیها با فهرست ارزیابی درمان اختلال خودماندگی ریملند و ادلسون(1999) برای اندازهگیری مهارتهای ارتباطی و سازشیافتگی اجتماعی مورد بررسی قرار گرفتند (پیشآزمون). آزمودنیهای گروه آزمایش به همراه مادرانشان، برنامه هنردرمانی خانواده-محور را در 11 جلسه دریافت کردند و گروه کنترل، مداخلهای دریافت نکرد. در پایان، فهرست ارزیابی اختلال خودماندگی مجدداً برای هر دو گروه تکمیل شد (پسآزمون). تحلیل کوواریانس دادههای گردآوریشده به کمک نسخه بیست و چهارم نرمافزار SPSS نشان داد که برنامه مبتنی بر هنردرمانی خانواده-محور تاثیری معنادار بر بهبود مهارتهای ارتباطی و سازشیافتگی اجتماعی دانشآموزان خودمانده دارد (0/01> P). بنابراین میتوان از برنامه مبتنی بر هنردرمانی خانواده-محور برای بهبود مهارتهای ارتباطی و سازشیافتگی اجتماعی کودکان خودمانده بهره گرفت.
Sakhtemani F, Afrooz G A, Arjmandnia A A, GholamAli Lavasani M. Developing a Family-Centered Art Therapy Program and Evaluating its Effectiveness on the Communication Skills and Social Adjustment of Students with Autism Spectrum Disorder. QJFR 2026; 22 (4) :31-50 URL: http://qjfr.ir/article-1-2652-fa.html
ساختمانی فاطمه، افروز غلامعلی، ارجمندنیا علی اکبر، غلامعلی لواسانی مسعود. تدوین برنامه مبتنی بر هنردرمانی خانواده-محور و ارزیابی اثربخشی آن بر مهارتهای ارتباطی و سازش یافتگی اجتماعی دانش آموزان مبتلا به اختلال خودماندگی. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. 1405; 22 (4) :31-50
