هدف اصلی این مقاله، تحلیل محتوای کتابهای درسی مطالعات اجتماعی دوره اول متوسطه با توجه به قانون حمایت خانواده (مصوب 1391) است. «شناخت حقوق و مسئولیتهای فردی، اجتماعی و شهروندی در سطوح مختلف و تقویت مهارتها و نگرشهای مربوط به آنها» و «پیشگیری از بروز بحرانهای تربیتی و آسیبهای اجتماعی در کودکان و نوجوانان و کاهش کجرویهای اجتماعی و گسترش رفتارهای بهنجار»، دو محور از شش محور اصلی سرفصلها و محتوای برنامه درسی مطالعات اجتماعی است که بر عمل به آنها، تأکید شده است. برایناساس، آموزش قوانین به دانشآموزان با توجه به دورههای تحصیلی آنها و دقت در توانایی درک مطالب از سوی آنها، میتواند در ارتقای سواد حقوقی دانشآموزان، بسیار تأثیرگذار باشد. در این مقاله، کتابهای مطالعات اجتماعی با توجه به مفاهیم نمونبرگ(چکلیست) قانون حمایت خانواده، مورد تحلیل محتوای توصیفی قرار گرفتهاند. روش گردآوری دادهها، بررسی اسناد و مدارک یعنی مفاهیم حقوقی کتابهای «مطالعات اجتماعی» دوره اول متوسطه است که براساس ۱۱۰ مفهوم حقوقی قانون حمایت خانواده، احصا شده و متن، تصویر و فعالیت این کتابها را پوشش داده است. مفاهیم «خانواده» و «قانون» به نسبت کل مفاهیم قانون حمایت خانواده، بهترتیب دارای ارائه مطالب حقوقی بسیار بیشتری از سایر مفاهیم است و ۲۲ مفهوم نیز احصا شده که به نسبت مفاهیم «خانواده» و «قانون»، بهترتیب از کمیت کمتری برخوردارند. جداول فراوانی مطالب قانون حمایت خانواده در کتابهای مطالعات اجتماعی دوره اول متوسطه و نمودارهای آن، نشاندهنده عدم توجه کافی و مناسب به این مطالب در این کتابهاست و عدم توالی برنامهریزیشده برای ارائه این مفاهیم را نشان میدهد.
Kahnamooe R, Ghasempour Moghaddam H. Content Analysis of Social Studies Textbooks for Junior Secondary Education with Regard to the Family Protection Law. QJFR 2026; 23 (2) :163-184 URL: http://qjfr.ir/article-1-2530-fa.html
کهنموئی روزبه، قاسمپور مقدم حسین. تحلیل محتوای کتابهای مطالعات اجتماعی دوره اول متوسطه با توجه به قانون حمایت خانواده. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. 1405; 23 (2) :163-184