در دنیای جدید، یکی از اهداف اساسی نظامهای آموزشی جامعهپذیر کردن دانشآموزان به گونهای است که آمادگی حضور در جامعه و قبول نقشها و مسئولیتهای گوناگون را داشته باشند. از این رو فرایند جامعهپذیری باید همراه با رشد مهارتهای گوناگون در دانشآموزان همراه باشد. از جمله مهمترین این مهارتها، مهارتهای اجتماعی است. در سالهای اخیر شرایط ناشی از همهگیری کرونا و دوران پساکرونا سبب شده است که آموزش مجازی عمدتاً جایگزین آموزش حضوری شود. از این رو، این پرسش مطرح میشود که جامعهپذیری دانشآموزان در دو شیوه حضوری و مجازی چه میزان بر رشد مهارتهای اجتماعی اثرگذار است. پژوهش حاضر به شیوه پیمایش به بررسی این پرسش پرداخته است. چارچوب نظری پژوهش براساس آرا دورکیم ساخته شده است. جامعه آماری پژوهش همه دانشآموزان دوره متوسطه دوم روستاهای شهرستان هلیلان واقع در استان ایلام در سال تحصیلی 1402-1401بودند. نمونه پژوهش 321 دانشآموز بودند که به شیوه تصادفی ساده انتخاب شدند و اطلاعات با تکمیل پرسشنامه استاندارد گردآوری شد. جهت سنجش متغیر جامعهپذیری از پرسشنامه قربانی و جمعهنیا (1397) و برای سنجش مهارت اجتماعی از پرسشنامه گرشام و الیوت (1990) استفاده شد. نتایج آزمون آنالیز واریانس نشان داد در میزان مهارتهای اجتماعی بین گروههایی که آموزش حضوری دریافت کردهاند با افرادی که از آموزش مجازی بهره گرفتهاند، تفاوتی معنادار وجود دارد و میانگین مهارت اجتماعی در گروه آموزش حضوری بالاتر بود. فقدان ارتباطات چندسویه و کاهش اثرگذاری گروههای مرجع از مهمترین علل افت مهارتهای اجتماعی در آموزش مجازی بهشمار میآید.
Karami H, Rastegar Khaled A, Babaee B. Assessing the Development of Social Skills in the Process of Student Socialization: A Comparison of Virtual and In-Person Education. QJFR 2026; 22 (4) :187-206 URL: http://qjfr.ir/article-1-2611-fa.html
کرمی حدیث، رستگار خالد امیر، بابایی بهمن. بررسی رشد مهارتهای اجتماعی در فرایند جامعهپذیری دانشآموزان در دو شیوۀ آموزش مجازی و حضوری. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. 1405; 22 (4) :187-206